dreuge of knipselboon

Van de week schreef ik over de bonen op Levenvanhetland.nl maar wat ik vergat te melden is het volgende filmpje over de dreuge- of knipselboon. Voor sommigen nostalgie voor anderen helemaal nieuw!

Knipselbonen bezig met come-back


Voor de volledigheid een overzicht van de stam- en stokbonen, allen te zaaien in de maand mei.

stambonen

gritney (droogboon)
Groninger weekschil met draad (droogboon, je eet de hele peul)
Kentucky wonder (sperzieboon)
Bonties (sperzieboon/droogboon)
Friese gele woudboon (droogboon)
Groninger strogele (droogboon)
Drentse kievitsboon (droogboon)
Reade krobbe (droogboon)
Wieringerboon (droogboon)
Turtle beans (droogboon)
Zwarte piet (droogboon)


stokbonen

Rattle snake snap (sperzieboon)
dreuge boon (droogboon, je eet de hele peul)
Kentucky wonder wax (sperzieboon)
Kentucky wonder (sperzieboon)
Oldamster witte (droogboon)

De Aquastill in een nieuw jasje

Na ruim een jaar is de Aquastill weer terug bij Brouwland. Wil je zelf water of etherische oliën destilleren, dan is dit een handig apparaat. Voor mijn Belgische klanten, je kunt er ook alcohol mee destilleren. In dat geval heet het distilleren.... Sorry Nederlanders, hier mag dit niet zonder vergunning!

kwijnende basilicum

In de supermarkt kun je potjes met kruidenplantjes kopen. Deze potjes belanden bij ons op de vensterbank in de keuken waar ze al snel achteruit gaan.... Tot ik er achter kwam dat (vooral) basilicum veel meer water nodig heeft dan ik dacht. Tegenwoordig zet ik de plantjes in een bakje met water en iedere dag vul ik dat bij. Nog nooit zulke prachtige planten gehad! Bijna zonde om van de te oogsten.

tijd voor bonen

"Het is weer bijna bonentijd", schreef een klant vanmorgen. "Kun je de bestelling snel opsturen?" En inderdaad, het is al weer bijna mei, tijd om de bonen voor te kiemen. Direct ter plekke zaaien kan natuurlijk ook. Je hebt de keuze tussen sperziebonen en droge bonen, beide beschikbaar als stam- en als stokboon. En natuurlijk de prachtige pronkbonen zoals de Stiense pronkboon, deze passen niet alleen in de moestuin maar ook in de siertuin.

Misschien wel de mooiste boon is de Rattle snake snap

Hoeveel pootgoed heb je nodig?

Ik lees net dat de gemiddelde Amerikaan zo'n 50 kilo aardappelen eet. Stel dat wij Nederlanders net zo veel eten dan kun je in je eigen behoefte voorzien met slechts een stuk of 50 pootaardappelen! Dat valt mee. Voor deze poters heb je ongeveer tien vierkante meter moestuin nodig. Ook dat valt best wel mee. Wil je nog pootaardappelen bestellen, er zijn nog wat rassen beschikbaar. Klik hier voor een overzicht.

de smaak van tarwegras...

Hoe smaakt tarwegrassap? De meeste mensen omschrijven het als groenig, grassig en licht neigend naar zoethout. Maar pas sprak ik iemand die vond dat het ronduit naar drop smaakt. Zeg maar, een dropshot!

Sojamelk en sojaprut

Steeds meer mensen maken zelf sojamelk. Het scheelt behoorlijk in de prijs én je kunt zelf de toevoegingen bepalen (zout, suiker, vanille, fruit etc.). Als de sojamelk klaar is blijft er een sojabonenprutje achter in de sojamelkmaker. Niet wegggooien, je kunt dit weer verwerken tot een lekkere vegetarische sojaburger. In plaats van sojabonen kun je ook haver of rijst gebruiken.

Griekse yoghurt

Ik ontving van een klant een recept voor Griekse yoghurt wat ik graag met jullie deel.

Het geheim van de beste Griekse yoghurt is: uitlekken. Dikke, romige boerenyoghurt heet yiaoúrti sakoúlas - yoghurt uit de zak, verwijzend naar het kaasdoek waarin het uitlekt. Dikke yoghurt uit potjes (met een vetpercentage van 10 procent) wordt aangeduid als strangistó, uitgelekt. Het is heel makkelijk zelf te maken en elke yoghurt is geschikt: vol, halfvol of mager.

Meng een beetje zout door de yoghurt en laat het in een met kaasdoek beklelede vergiet (of een kwarkzak)op een koele plaats uitlekken. Zet er een kom onder om het vocht op te vangen. Het zout versnelt het uitlekken en verdwijnt met het vocht. Na een uur is een kwart van het vocht eruit. Na 4 of 5 uur lijkt het op zure room en is het geschikt om te worden gebruikt.

Als de yoghurt nog langer uitlekt, met wat extra zout, wordt het steeds dikker, bijna als verse roomkaas. Na 2-3 dagen is het 'yoghurtkaas' geworden en de smaak is beter als het gemaakt is van volle yoghurt.

In de koelkast blijft deze yoghurt zeker twee weken goed.

zelf jam maken

Het is juni en de eerste vruchten zijn weer rijp. Natuurlijk eet je op wat je op kunt eten maar de rest, wat doe je daar mee? In mijn vorige stukje schreef ik over drogen, een prima methode. Maar vruchten verwerken tot jam of gelei is ook erg lekker. Voor het maken van jam heb je naast de vruchten suiker nodig. De meeste mensen gebruiken geleisuiker, wat een mengsel is van suiker, pectine en citroenzuur. Veel goedkoper is het om zelf pectine en citroenzuur toe te voegen. Reken op 2 - 4 gram pectine en 5 - 15 gram citroenzuur (per kilo suiker).
Jan Boeren heeft een uitgebreid eBook geschreven over geleermiddelen, zeker de moeite waard!

Drogen als bewaarmethode

Nog even en de zomerse overschotten aan groenten en fruit komen weer van de moestuin. Niet alles kun je lang bewaren en daarom wordt de diepvries gevuld of de overschotten worden ingemaakt. Er is echter nog een prima methode om deze rijkdom te bewaren, drogen!
Drogen heeft een aantal voordelen, zoals een goed behoud van de voedingswaarde en smaak. Ook hebben gedroogde producten een lange houdbaarheid en nemen de gedroogde waren weinig plek in. En last but not least, het energiegebruik van het droogproces valt reuze mee. En zijn de producten eenmaal gedroogd dan is er geen energie meer nodig, dit in tegenstelling tot invriezen. De vriezer moet aanblijven om je producten te bewaren.

Je kunt van alles drogen: groenten, kruiden, bloemen, zaden, vlees en vis. De droogtemperaturen variëren van 30 tot 70 °C. Fruit bijvoorbeeld wordt gedroogd op 70 °C en voor kruiden wordt 40 °C aanbevolen.

Voor het drogen van groenten en fruit kun je een droogtoestel gebruiken, zoals die van Stockli. Meer informatie over deze droogtoestellen vindt je hier.

tarwegras

Waarom tarwegras zo gezond is hoef ik je waarschijnlijk niet meer te vertellen, daar is al veel over geschreven. Waar niet zoveel over wordt geschreven is het kweken van tarwegras. In de eerste plaats heb je biologische tarwe nodig met een goede kiemkracht. Dit wordt ook wel tarwegraszaad genoemd. De biologische tarwe uit de winkel is vooral bedoeld om te bakken en koken en heeft onvoldoende kiemkracht.
Vervolgens moet er gezaaid worden. Ik zaai zelf het tarwegraszaad in de bovenste etage van de Geo kiemtoren (zie foto). de andere etages gebruik ik dan voor kiemzaden als rucola-kers, mosterd etc. Geef de zaden regelmatig water (toch wel 2 3 keer per dag) en al snel zal de tarwe gaan groeien. Als het tarwegras zo'n 10-15 cm hoog is kun je gaan oogsten..!
Knip het tarwegras kort boven de wortels af en pers het sap, met een tarwegrasmolen, uit de stengels. Gebruik bij voorkeur een handmolen, dan wordt het tarwegras langzaam geperst en blijven alle voedingsstoffen behouden.
Wil je het wat groter aanpakken, gebruik dan de kiemkist van Eschenfelder. Deze heeft een groter oppervlakte dan de Geo kiemtoren, 30 x 40 cm. Je kunt hem in z'n geheel inzaaien of in etappes zodat je regelmatig tarwegras kunt oogsten.

Meer informatie over tarwegraszaad en de verschillende kiembakken, vind je hier

Mocht je nog vragen hebben over de teelt van tarwegras, mail me gerust!

Citroenkomkommer

De meeste zaden zijn binnen. Net als bij het pootgoed zijn er een aantal nieuwe soorten/rassen. Eén daarvan is de Citroenkomkommer. Het is een variëteit van de gewone groene komkommer die bij de supermarkt ligt en bestaat al sinds 1930. Je zaait de zaden eind april, binnen op de vensterbank of in de kas, zodra het gevaar op nachtvorst is geweken zet je ze buiten op een beschutte zonnige plek. Heb je een kas, zet ze dan daar. Het is een stevige groeier die een overdaad aan vruchten geeft. Oogst ze als ze jong zijn, de smaak is dan het best. Je kunt ze ook laten rijpen, de vruchten kleuren prachtig geel en later baksteenrood.

Dit jaar zelf citroenkomkommers oogsten? Stuur een mailtje naar antonie@levenvanhetland.nl

pootgoed compleet

De lijst met pootaardappelen is compleet! Er zijn een aantal nieuwkomers, ik noemde al de Kerkovske Rohlicky, maar er zijn er meer: Blaue schweden, all blue, Arran victory, Zeeuws bontje, Rosalinde en de Meikoningin.
Een overzicht van het beschikbare poetgoed vind je hier. Op het plaatje zie je het Zeeuws bontje, een oud (1870) ras uit de provincie Zeeland.

pootaardappelen 2013

De eerste rassen staan online, binnenkort volgen er meer. In ieder geval al één nieuwkomer op de lijst, de Kerkovske Rohlicky Het is een middelvroege vastkokende aardappel uit Tsjechie en hij lijkt op de Ratte d'arche. Verder natuurlijk de Pink fir apple, Roseval. Raja, Frieslander, King Edward, etc. Het pootgoed wordt geleverd vanaf 1 maart zolang de voorraad strekt. Wil je pootgoed reserveren stuur me dan een mailtje (antonie@levenvanhetland.nl)

Hoe maak je zelfgemaakte yoghurt wat dikker?

Je kunt van alle soorten melk yoghurt maken maar hou er rekening mee dat yoghurt van rauwe melk wat dunner zal uitvallen dan yoghurt van gepasteuriseerde melk. Ook het vetpercentage van de melk speelt een rol, hoe meer vet er in de melk zit des te dikker de yoghurt zal zijn.
Griekse yoghurt bijvoorbeeld, kan wel 10 % vet bevatten. Om deze dikke yoghurt zelf te maken voeg je room toe aan de melk. Goed mengen en giet het geheel in het yoghurtapparaat. Laat de yoghurt zodra deze klaar is, uithangen in een dubbelgevouwen kaasdoek. Het resultaat is romige dikke yoghurt.
Liever wat minder vet? Voeg dan melkpoeder toe aan de melk. Je verhoogt op deze manier het eiwitgehalte van de melk en juist deze eiwtitverbindingen zorgen voor de typische yoghurtstructuur.
Wordt vervolgd!

waar koop je rauwe melk

Veel mensen drinken rauwe melk of maken kaas van rauwe melk. Maar hoe kom je er aan als je zelf geen geiten of koeien hebt? En je buur ook geen boer is?
Gelukkig is er een lijst met adressen!


Mocht je toevoegingen weten, mail deze dan naar de beheerder van de lijst.

roest op knfolook

Roest is een schimmelziekte die het blad van de knoflookplant kan aantasten. De aantasting begint met gele plekjes op het blad. Zodra de schimmel sporen gaat vormen worden de plekjes roestkleurig. De verspreiding van deze schimmel vindt vooral plaats bij vochtig weer en temperaturen tussen de 15 en 20 graden C.
Bestrijden van deze ziekte is lastig, wel kun je aantasting voorkomen of in ieder geval beperken door de volgende maatregelen:

Poot de knoflooktenen niet te dicht op elkaar zodat je een open gewas houdt. Hierdoor drogen de planten sneller op en verklein je de kans op aantasting.

Zorg voor een goede stikstofbemesting zodat de knoflookplant optimaal kan groeien.

Ruim sterk aangetaste planten op.

Gebruik een bladversterkend middel zoals heermoesthee, PilzVorsorge, zeewierextract of gesteentemeel om aantasting te voorkomen. Pilzvorsorge en zeewierextract zijn verkrijgbaar bij Boerengoed.


Bij een geringe aantasting is er weinig effect op de opbrengst, je kunt roest dan zien als een afrijpingsziekte. Wel is het verstandig om na de oogst alle bladresten goed op te ruimen en voor volgend jaar een ander deel van je moestuin voor de knoflook te reserveren.

Meer informatie over knoflook vindt je hier.

kun je aardappelen uit de supermarkt als pootgoed gebruiken?

vraag van een klant:
Ik heb nog een vraag over pootaardappelen. Kun je doorgeschoten aardappelen uit de supermarkt ook als pootaardappel gebruiken. "Men zegt" dat deze oogst minder voedzaam is. Klopt dat?


Aardappelen uit de supermarkt kun je gebruiken als pootgoed. Soms zijn ze behandeld met een kiemremmer, dan lukt uiteraard het niet. Ook is er een kans op afwijkingen omdat bij de teelt van consumptieaardappelen niet zo gelet wordt op (virus)ziekte in het gewas. Pootgoed wordt hier zeer goed op gecontroleerd. In dit geval is het pootgoed al aan het kiemen en kun je het poten. Er is wel een kans dat je ziekten in het gewas krijgt!

Wat betreft de voedingswaarde, dat lijkt me niet te kloppen. Als het pootgoed goed aanslaat en virusvrij is, kun je een goede en voedzame oogst hebben.

Meer pootgoed vind je hier.

Half mei, de hoogste tijd om pompoenen te zaaien. Zaai de zaden (ca 1 cm diep) in een bloempotje met gezeefde compost. Heb je dit niet, gebruik dan bemestte potgrond. Als je de potjes lekker warm zet, de vensterbank is een prima plek, kiemen ze in een dag of 6. Zodra ze gaan kiemen kun je de potjes overdag buiten zetten. Zodra de eerste echte blaadjes zijn gevormd kunnen de planten definitief naar buiten.

Geef ze een goed bemestte plek (verteerde stalmest of compost)!

Een overzicht van de beschikbare rassen vind je hier.

Brie? Dat maak je zelf!

Om brie te maken heb je naast melk, zuursel en stremsel ook de brie schimmel nodig, Penicillium candidum. Deze schimmel kun je bij mij kopen in gevriesdroogde vorm, maar het kan ook anders..... lees hier een recept van Sjoerd Mulder uit het ND.